Balneoterapią nazywamy leczenie wodą leczniczą.
Woda lecznicza to taka woda mineralna, która ma właściwości lecznicze.
Woda mineralna to taka woda, która zawiera co najmniej 1 gram minerałów na litr.
Woda termalna to taka woda mineralna, która w przypadku wybijania naturalnego osiąga co najmniej 20 C, a w przypadku wierceń sztucznych 25 C.
Woda lecznicza to właściwie definicja prawna. Komisja złożona z ekspertów może kwalifikować wody termalne i mineralne jako wody lecznicze.
Termalna woda Sóstó w Nyíregyháza została przebadana klinicznie w 1988 roku pod kierownictwem ówczesnego ordynatora oddziału dr Tibor Varju, wspólnie z reumatologami dr Attila Bartha i dr Ilona Berecz. Wyniki tego eksperymentu wykazały, że termalna woda Sóstó z Nyíregyháza może być polecana do leczenia pacjentów z chorobami układu ruchu o podłożu degeneracyjnym.
Sóstógyógyfürdő w 2012 roku otrzymało certyfikat uzdrowiska krajowego, a w sierpniu 2013 roku zostało wpisane jako 16. uzdrowisko w kraju. Oprócz naturalnej wody leczniczej mikroklimat jest wolny od czynników szkodliwych dla zdrowia – zanieczyszczenie powietrza, wody, hałas.
Studnie Sóstó dostarczają wodę sodowo-chlorkową, czyli solną oraz wodorowęglanową, jodową i bromową.
Dlaczego woda może być wykorzystywana do celów terapeutycznych?
Przede wszystkim wynika to z fizycznych właściwości wody.
Stan skupienia: ciało zanurzone jest całkowicie otoczone przez wodę z powodu jej cieczy. Przepływ wody wywołuje bodziec na skórze.
Ciśnienie hydrostatyczne: Ciało zanurzone w wodzie poddawane jest działaniu sił ciśnienia, które nazywamy ciśnieniem hydrostatycznym.
W wyniku ciśnienia wody żyły skóry, tkanki pod skórą oraz powierzchniowe mięśnie zostają opróżnione. Krew, która trafia do większych żył zwiększa objętość krążącej krwi, co zwiększa ilość krwi pompowanej przez serce w jednostce czasu. Wszystko to odbywa się bez zwiększania tętna czy ciśnienia krwi - co jest pożądaną cechą! (dotyczy wody o temperaturze 34-36 stopni) - właśnie to wykorzystywane jest w rehabilitacji pacjentów z chorobami serca. Zwiększa się wydalanie moczu - działanie moczopędne.
Wynikiem ciśnienia hydrostatycznego jest również opór wody - ruchy wykonywane przeciwko wyporności wody mogą być wykorzystywane do wzmacniania słabych mięśni i grup mięśniowych.
Wyporność: w wyniku której ciało osiąga stan pewnej beztarcia - niektóre ruchy stają się łatwiejsze.
Temperatura: wodę o temperaturze 36-40 stopni odczuwamy jako ciepłą, w ciepłej wodzie zwiększa się ukrwienie skóry i mięśni, tętno wzrasta, ciśnienie krwi spada, mięśnie się rozluźniają, działa uśmierzająco na ból (może korzystnie wpływać na przewlekłe zapalenia, zwiększa produkcję kwasu żołądkowego i perystaltykę jelit).
Ogólny skład wód z leczniczych źródeł termalnych
| Potas | K+ | 14,5 mg |
| Sód | Na+ | 1360 mg |
| Amon | NH4+ | 2,5 mg |
| Wapń | Ca2+ | 29,6 mg |
| Magnez | Mg2+ | 4,5 mg |
| Żelazo | Fe2+ | 0,19 mg |
| Mangan | Mn2+ | 0,07 mg |
| Lithium | Li+ | 0,17 mg |
| Suma kationów: | 1412 mg | |
| Azotan | NO3- | Nie wykryto |
| Azotyn | NO2- | Nie wykryto |
| Chlorek | Cl- | 1840 mg |
| Bromek | Br- | 5,3 mg |
| Jodid | J- | 1,10 mg |
| Fluorek | F- | 0,77 mg |
| Siarkian | SO42- | Nie wykryto |
| Wodorowęglan | HCO3- | 659 mg |
| Siarczek | S2- | - |
| Fosforan ogółem | PO43- | 0,40 mg |
| Suma anionów: | 2507 mg | |
| Kwas metaborowy | HBO2 | 66 mg |
| Kwas metakrzemowy | H2SiO3 | 42 mg |
| Kwas węglowy | CO2 | Nie wykryto |
Najważniejsze składniki wody: woda sodowo-chlorkowa, jodowa, bromowa, żelazista.
Projektantem głębokich odwiertów, które zapewniają zaopatrzenie kąpielisk w wodę, oraz pierwszym odkrywcą ich efektów leczniczych był Ferenc Pávai Vajna, który uczynił również Hajdúszoboszló sławnym. Woda lecznicza bogata w jod, brom oraz liczne rozpuszczone sole, o temperaturze 49-52 stopni Celsjusza, zalecana jest przy chorobach układu ruchu, reumatycznych, ginekologicznych, stawowych, chorobach kręgosłupa, w rehabilitacji i rekonwalescencji.
Jodowa, bromowa, solna woda lecznicza jest przede wszystkim odpowiednia do leczenia reumatycznych, przewlekłych chorób układu ruchu. Należą do nich choroby zużyciowe, zwyrodnieniowe odcinka kręgosłupa i stawów, przewlekłe stany zapalne w reumatologii, reumatyzm tkanek miękkich. Korzystne działanie zaobserwowano w stanach pourazowych tzw. posttraumatycznych, w rekonwalescencji po operacjach ortopedycznych.
Kąpiele jodowo-bromowe mają korzystny wpływ również przy leczeniu niektórych przewlekłych chorób ginekologicznych i dermatologicznych (egzema, łuszczyca).